นักวิจัยเตือน นักเรียนใช้งาน AI อาจทำการบ้านไวขึ้น แต่ผลสอบแย่ลงถึง 20%

การใช้งานปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence) ภายในโรงเรียน และสถานศึกษานั้นยังคงเป็นข้อถกเถียงใหญ่ว่า สมควรใช้งานมากน้อยเพียงใด ใช้แล้วผู้เรียนจะโง่ลงไหม โดยงานวิจัยต่อไปนี้อาจให้คำตอบกับสิ่งที่จะเกิดขึ้น

จากรายงานโดยเว็บไซต์ Al Jazeera ได้กล่าวถึงงานศึกษาการใช้งาน AI ในสถานศึกษาโดยทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัย Stockholm University แห่งประเทศสวีเดน และ มหาวิทยาลัย University of Hong Kong แห่งเขตปกครองพิเศษฮ่องกง ประเทศจีน โดยใช้กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนในประเทศจีนกว่า 27,000 คน ในกลุ่มอายุตั้งแต่ 12 ปี - 18 ปี ภายในเวลา 30 เดือน ซึ่งในการศึกษาครั้งนี้นั้นจะเป็นการติดตามผลข้อมูลในการทำการบ้าน, การสอบแบบปิดหนังสือ (Closed Book) ประจำเดือน, และการสอบเอนทรานซ์ที่มีความเข้มข้นในการสอบสูง ผลลัพธ์ที่ออกมานั้นได้แสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในการทำงานที่ได้รับมอบหมายที่โรงเรียน และ ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่แท้จริง ภายหลังการนำเอา AI เข้ามาใช้ในการเรียนอย่างเต็มรูปแบบ ดังนี้

• คะแนนจากการทำการบ้าน สูงขึ้น 18%
• เวลาที่ใช้ในการทำการบ้าน น้อยลง 30% จาก 64 นาที เหลือแค่ 45 นาที
• แต่พอให้ทำข้อสอบประจำเดือนโดยไม่มี AI คอยช่วยเหลือ ผลสอบร่วงลงถึง 20% ภายใน 6 เดือนหลังการใช้งาน AI
• ผลการสอบเอนทรานซ์นั้นก็ร่วงลงอย่างเห็นได้ชัดเจน (ไม่มีการบอกจำนวนสถิติ)

ผลลัพธ์ของงานวิจัยฉบับดังกล่าวนั้นเรียกได้ว่าเป็นไปในทางเดียวกับผลวิจัย Digital Education Outlook 2026 ขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development หรือ OECD) ที่พบว่า การใช้งาน AI นั้นถึงแม้จะไม่ใช้งานในการเรียนการสอน แต่มีการมอบหมายให้ช่วยงานอื่น ๆ แทน พบว่าช่วยให้ทำงานได้เร็วขึ้นแต่ไม่ส่งผลต่อการปรับปรุงศักยภาพในการเรียนรู้แต่อย่างใด

ภาพจาก : https://www.aljazeera.com/news/2026/9/2/faster-homework-poor-exam-results-what-ai-is-doing-to-students-learning

ในด้านคำถามที่ว่า จริง ๆ แล้วนักเรียนส่วนมากใช้งาน AI เพื่อทำอะไรในการเรียนนั้น ทางองค์กร Ipsos ก็ได้ทำการวิจัยในประเด็นดังกล่าว ด้วยการใช้กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนในชาติยุโรปมากถึง 7 ชาติ จำนวนกว่า 7,000 ราย โดยอยู่ในกลุ่มอายุ 12 - 17 ปี คำตอบนั้นก็เรียกว่าน่าสนใจยิ่ง ซึ่งรายละเอียดนั้นมีดังนี้

• 56% ใช้ในการค้นคว้า ค้นหาข้อมูลต่าง ๆ
• 45% ใช้ในการอธิบายศัพท์ หรือ คอนเซปต์ (Concept) ที่เข้าใจได้ยาก
• 31% ใช้ในการทำการบ้านโดยตรง
• 29% ใช้ในการช่วยเหลือในการทำแบบฝึกหัด รวมทั้งให้ความคิดเห็นคำแนะนำ (Feedback)
• 20% ใช้ในช่วยจัดแผนการเรียนส่วนบุคคล รวมทั้งติดตามความก้าวหน้าในการเรียน

ในด้านผลกระทบ (Impact) ของ AI ที่มีต่อชีวิตนักเรียนนั้น ทางองค์กร HEPI/Kortext ก็ได้ทำการวิจัยในหัวข้อดังกล่าวโดยได้มีการตีพิมพ์ในรายงานชื่อว่า Student Generative AI Survey 2026 ซึ่งงานวิจัยฉบับนี้นั้นได้ทำการศึกษาในกลุ่มนักเรียนระดับปริญญาตรีแบบเต็มเวลาในประเทศสหราชอาณาจักร จำนวนกว่า 1,054 ราย ซึ่งผลของการสำรวจนั้นมีดังนี้

• 49% มองว่าช่วยให้ชีวิตการเรียนนั้นดีขึ้น เพราะ AI ช่วยให้ประหยัดเวลาในการเรียนรู้และมีความเข้าใจในการเรียนที่ดีขึ้น
• ขณะที่อีก 41% กลับทำให้ตัวนักเรียนนั้นรู้สึกเหงาเดียวดาย

แต่เมื่อทำการเจาะลึกในด้านความเหงาจากการใช้งาน AI นั้นกลับพบผลลัพธ์ที่น่าสนใจมากขึ้นไปอีก

• กว่า 59% มองว่า AI ไม่ได้ส่งผลทั้งบวกและลบต่อความเหงา
• 21% เห็นว่าใช้งาน AI แล้วเหงาน้อยลง
• 20% พบว่ายิ่งใช้ยิ่งเหงามากขึ้น